Paragraaf 2.3 Onderhoud kapitaalgoederen

Inleiding

Met het onderhoud van kapitaalgoederen is een substantieel deel van de exploitatie gemoeid. In deze paragraaf worden de beleidslijnen en de beheersmatige aspecten, zoals de uitvoering van het onderhoud, weergegeven.
In 2024 is voor het eerst een Nota Onderhoud kapitaalgoederen opgesteld. Kapitaalgoederen zijn alle goederen die in eigendom zijn van de provincie met een meerjarig nut. De kapitaalgoederen zijn opgenomen op de balans. Ze moeten goed onderhouden worden, zodat ze in stand blijven en er geen achterstallig onderhoud ontstaat met financiële gevolgen voor de toekomst.

De kapitaalgoederen zijn in deze paragraaf als volgt gerubriceerd:
- wegen en vaarwegen;
- gebouwen

Wegen en Vaarwegen

Wat willen wij bereiken?
De provincie Drenthe is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van het areaal van de provincie, met ondermeer wegen, vaarwegen, fietspaden, vaste en beweegbare bruggen, sluizen, oeverbeschoeiingen en bomen. Deze objecten dragen bij aan het realiseren van de programma doelen van onze provincie. Er gaat veel geld gemoeid met zowel de investeringen als het onderhoud. Dit maakt dat we zorgvuldig omgaan met onderhoud en dat we rekening houden met de belangen van de gebruikers.

De beheer- en onderhoudsactiviteiten voor Wegen en Vaarwegen maken onderdeel uit van programma 5: Mobiliteit en Bereikbaarheid. Het programma heeft als ambitie dat de provincie Drenthe in alle opzichten veilig en betrouwbaar bereikbaar is. De activiteiten zijn gericht op een goede beschikbaarheid van het (vaarweg-)verkeer en er is aandacht voor een aantrekkelijke omgeving rondom wegen en vaarwegen.

De basis voor het onderhoud is het Beleidskader Wegen en Vaarwegen, met het Beheerplan en het Meerjaren Onderhoudsprogramma (MJOP). In 2026 zijn deze kaders en plannen geactualiseerd.
In lijn met de Nota Onderhoud Kapitaalgoederen provincie Drenthe 2024 werken wij toe naar het instellen van een voorziening voor variabel onderhoud van wegen en vaarwegen. In verband met afspraken met de accountant en een leerperiode van drie jaar wordt deze voorziening nog niet in 2027 ingesteld.

De (vervangings)investeringen maken geen onderdeel uit van het MJOP maar zijn wel onderdeel van de totale onderhoudsopgave.

Wat gaan wij daarvoor doen?
In het MJOP is de voortgang en de planning van het onderhoud geactualiseerd en is conform de vastgestelde Nota onderhoud kapitaalgoederen provincie Drenthe 2024 de indexatie verwerkt. De werkzaamheden voor het vaste en variabele onderhoud aan wegen en vaarwegen zijn daarin gepland.

Vast Onderhoud
Vast Onderhoud betreft activiteiten en reparaties ten behoeve van de dagelijkse beschikbaarheid van en veiligheid op het areaal. Er wordt onderscheid gemaakt tussen Vast Onderhoud voor de vaarwegen en voor de wegen. Doel is het object in goed werkende en veilige staat te houden. Een deel is niet planbaar onderhoud (bijvoorbeeld herstellen van schades), een ander deel is wel planbaar en wordt minimaal ieder jaar één keer uitgevoerd. Het gaat onder andere om beheerstaken zoals gladheidsbestrijding, maaien, schoonmaken etc. Voor vast onderhoud is jaarlijks nagenoeg hetzelfde bedrag opgenomen en is conform de vastgestelde Nota onderhoud kapitaalgoederen provincie Drenthe 2024 geïndexeerd.

Variabel Onderhoud
Variabel Onderhoud betreft planbaar onderhoud dat eens in de zoveel jaar uitgevoerd wordt om de oorspronkelijke levensduur van het areaal te borgen. Het gaat om ingrijpend onderhoud op een substantieel deel van het object (geen uitbreiding, verduurzaming waarmee het object wordt uitgebreid of verbeterd, verandering van functie of nieuwe doeleinden). Er wordt onderscheid gemaakt tussen Variabel Onderhoud voor de vaarwegen en voor de wegen. Het doel is het object in dezelfde/oorspronkelijke staat te houden om de beoogde levensduur van het object te halen. De onderhoudsactiviteiten worden gepland op basis van inspecties waarbij de toestand wordt vastgesteld.
In de Beleidsnota Onderhoud kapitaalgoederen provincie Drenthe 2024 is opgenomen dat voor variabel onderhoud een voorziening gevormd dient te worden. De documentatie omtrent voorzieningen luistert nauw. In overleg met de accountant is afgesproken dat tot en met 2027 besteed wordt om de documentatie en werkwijze aan te passen en op die manier toe te werken naar een voorziening.  

(Vervangings)investeringen
Deze uitgaven maken geen deel uit van de onderhoudsplanning in het MJOP,  maar zijn wel onderdeel van de totale onderhoudsopgave. (Vervangings)investeringen zijn gericht op het vervangen van een object, als:
  - de economische levensduur bereikt is (onderhoud niet langer rendabel is);
  - het instandhouden (van goede werking van het object) technisch niet meer mogelijk is, of
  - de technische levensduur van een object is bereikt.
Het gaat om vervanging van een object. Veelal vindt er een significante kwaliteitsverbetering en mogelijk een uitbreiding, wijziging of nieuwe doeleinden van de functie, of het betreft verduurzaming waarmee het object wordt uitgebreid of verbeterd.
Het betreft duurzame kapitaalgoederen waarvan het gebruik zich uitstrekt over meerdere jaren. Voor 2027 en verder loopt nog een investeringskrediet voor het vervangen van oeverbeschoeiingen. Via een herprogrammering van deze vervangingsprojecten op basis van inspecties wordt de planning tot en met 2030 herzien.

Wat gaat dat kosten/wat levert dat op?
Uitvoering van de beheer en onderhoudsopgave zorgt voor het veilig beschikbaar houden van het provinciale (vaar)wegennet op het afgesproken kwaliteitsniveau als integraal onderdeel van de Drentse economie met daarbij aandacht voor een schone, gezonde, mooie leefomgeving.
Daarnaast is het resultaat het veilig en beschikbaar houden van de provinciale vaarwegen op het huidige kwaliteitsniveau met aandacht voor een schone en gezonde leefomgeving en waarbij de functionaliteit voor de beroeps-/recreatievaart en de aan- en afvoer van water gewaarborgd blijft.

Gebouwen

Wat willen wij bereiken?
We wensen als provincie Drenthe regie te voeren op vastgoed met een integrale aanpak. Daarvoor is de Nota Vastgoedbeleid. Ten aanzien van het vastgoed in ons eigendom hebben we drie kerntaken te weten, onderhouden, beheren en verduurzamen.

De provincie Drenthe heeft centraal de volgende gebouwen in beheer en onderhoud:

• Het provinciehuis
• Het Drents Museum
• Het Depot Drents Museum
• Vier actieve steunpunten (vaar)wegen (Peelo, Kloosterveen, Rogat en Schoonebeek)
• Passief steunpunt (vaar)wegen (Borger) staat te koop
• Gieten Kiosk (P+R/Busstation)
• Health Hub Roden (HHR) staat te koop

Van het Provinciehuis, Drents Museum, Depot Drents Museum, Steunpunten en kiosk Gieten zijn MeerJaren Onderhouds Plannen (MJOP’s). De MJOP’s zijn handvatten voor de gebouwenbeheerders. Men bekijkt kritisch wat de werkelijke staat van onderhoud is van de diverse bouwkundige en installatie-onderdelen en op basis daarvan wordt onderhoud uitgevoerd. Hiermee wordt het onderhoudsbudget zo doelmatig mogelijk benut, waarbij de kwaliteit van het onderhoud op peil blijft.

Provinciehuis
Het vastgoed- en exploitatiebeleid bestaat uit het onderhouds- en het huisvestingsbeleid. Het huisvestingsbeleid richt zich op het gebruik van het gebouw en hoe we met onze werkomgeving om willen gaan. Onze werkomgeving is activiteitengericht, flexibel, schoon, open en transparant.

Daarnaast stimuleert de werkomgeving tot ontmoeten en samenwerking. In het huisvestingsbeleidsplan wordt beschreven hoe we het provinciehuis gebruiken. Hieraan liggen onder andere bezettingsgraadmeting, tevredenheidsmeting en de visie van de directie op de ontwikkeling van de organisatie ten grondslag. De visie op hybride werken is van invloed op de manier waarop wij werken en hoe wij omgaan met ons vastgoed en de faciliteiten daarbinnen. De invulling van hybride en activiteitengericht werken is dat we duurzaam, tijd-, en plaats onafhankelijk werken, gelijkwaardig aan elkaar en met aandacht voor vitaliteit en gezondheid.

In 2026 is gestart met het onderhoud- en huisvestingsproject t.b.v. gepland groot onderhoud. Dit project zal in 2027 en 2028 uitgevoerd worden. Dit betreft de noodzakelijke vervanging en het planmatige onderhoud van klimaat-, elektra installaties, huisvesting en bouwkundige onderdelen. Daarnaast doen we het dagelijks onderhoud, waarbij het voornamelijk gaat om het oplossen van storingen. Het planmatig onderhoud wordt gedekt uit de Voorziening meerjarenonderhoud provinciehuis.
Onderhoudsgevoelige elementen van het exterieur en het interieur, zowel bouwkundig als installaties van technische aard, zijn vastgelegd in een MJOP. Om de vijf jaar wordt het MJOP, in overeenstemming met regelgeving, geactualiseerd. Binnen het onderhoud wordt waar mogelijk. duurzaam, milieuvriendelijk en circulair gewerkt. Het onderhoud is gericht op een gebouw dat representatief, efficiënt, effectief en prettig in het gebruik is.

Drents Museum
Om zo planmatig mogelijk het onderhoud aan de gebouwen van het Drents Museum uit te voeren, is een MJOP opgesteld.  Er gelden voor het Drents Museum dezelfde beleidsmatige uitgangspunten als voor het Provinciehuis. Alleen ligt bij het Drents Museum extra nadruk op het conserveren en in stand houden van het monumentale pand voor de toekomst. Het gebouw is een parel voor Assen en heeft een sterk representatieve functie.
In 2027 wordt aangevangen met het vervangen van de brandmeldinstallatie. De verwachting is dat dit in 2028 zal zijn afgerond.
Ook wordt er in 2027 aangevangen met aanpassingen aan de waterleidingen waarbij de verwachting is dat deze in 2027 zullen zijn afgerond.  

Depot Drents Museum
Naast de beleidsmatige uitgangspunten zoals verwoord voor het Provinciehuis, is het onderhoud bij het Depot gericht op stabiele klimatologische omstandigheden. Hierdoor kunnen de museumstukken onder goede condities worden bewaard.
In 2027 wordt aangevangen met het vervangen van de brandmeldinstallatie, de verwachting is dat dit in 2027 afgerond zal zijn.

Steunpunten
De provincie beschikt over vijf provinciale steunpunten (waarvan Borger te koop staat) voor het onderhoud van wegen en vaarwegen, waaronder zoutloodsen en diverse opslagfaciliteiten. De provincie is verantwoordelijk voor het onderhoud en beheer van de bouwkundige en installatietechnische voorzieningen van de kantoren, zoutloodsen en overkappingen.

Kiosk en HUB Gieten
Met de kiosk en Hub Gieten wordt voorzien in de faciliteiten voor het OV-knooppunt Gieten.

Health Hub Roden
Het pand was verhuurd tot 31 december 2025. In overeenstemming met ons vastgoedbeleid staat het pand sinds begin 2026 te koop.

Wat gaan wij daarvoor doen?
We werken op basis van ons vastgoedbeleid. Dit fungeert als een helder beleidskader van waaruit we handelen en sturen. Voor de gebouwen zijn MJOP’s opgesteld als handvatten voor de budgettering en uitvoering van de gebouwenbeheerders. Er wordt kritisch gekeken wat de werkelijke staat van onderhoud is van de diverse bouwkundige- en installatieonderdelen om te bepalen welk onderhoud op welk moment moet worden uitgevoerd. Hierdoor wordt het onderhoudsbudget zo optimaal mogelijk ingezet.

Samenvatting