Programma 2: Landelijk gebied
Beleidsopgave | 2025 | 2026 | 2027 | Verschil | |||||
Lasten | |||||||||
2.01 Landbouw | 16.026.976 | 38.585.229 | 14.227.833 | 24.357.396 | |||||
2.02 Zorgvuldig omgaan met water | 2.998.770 | 8.381.880 | 9.142.812 | -760.932 | |||||
2.03 Natuur | 107.218.165 | 144.851.866 | 130.744.213 | 14.107.653 | |||||
2.04 Klimaatadaptatie | 466.750 | 550.000 | 4.214.228 | -3.664.228 | |||||
Totaal Lasten exclusief reserve mutaties | 126.710.660 | 192.368.975 | 158.329.086 | 34.039.889 | |||||
Baten | |||||||||
2.01 Landbouw | -10.426.272 | -29.395.439 | -8.977.617 | -20.417.822 | |||||
2.02 Zorgvuldig omgaan met water | -2.531.533 | -6.851.589 | -8.199.913 | 1.348.324 | |||||
2.03 Natuur | -34.875.205 | -46.088.441 | -42.854.690 | -3.233.751 | |||||
2.04 Klimaatadaptatie | -367.558 | 0 | -3.714.728 | 3.714.728 | |||||
Totaal Baten exclusief reserve mutaties | -48.200.568 | -82.335.469 | -63.746.948 | -18.588.521 | |||||
Totaal programma exclusief reserve mutaties | 78.510.092 | 110.033.506 | 94.582.138 | 15.451.368 | |||||
Directe personele kosten Programma 2: Landelijk gebied | ||
Beleidsopgave | 2027 Begroting | |
2.01 Landbouw | 2.215.435 | |
2.02 Zorgvuldig omgaan met water | 1.610.329 | |
2.03 Natuur | 7.359.384 | |
2.05 Klimaatadaptatie | 312.487 | |
Totaal Directe personele kosten Programma 2: Landelijk gebied | 11.497.634 | |
Toelichting financiële verschillen programma
Lasten
Landbouw
De lasten van deze beleidsopgave vallen in 2027 € 24.357.396,-- hoger uit dan de actuele begroting 2026. Dit is als volgt te verklaren:
Doelstelling: Werken aan een toekomstgerichte landbouw
De lasten vallen in 2027 € 8.005.318,-- lager uit dan in de actuele begroting 2026. De belangrijkste oorzaak hiervan is dat de lasten voor Leader Oost en Leader West naar verwachting volledig in 2026 worden genomen. HIerdoor zijn in 2027 geen lasten meer begroot wat leidt tot een daling van de lasten van € 7.218.054,--. Daarnaast is in 2026 incidenteel € 323.185,-- beschikbaar gesteld voor de bemonstering en analyse van systeemvreemde stoffen in twee Natura 2000-gebieden. Dit budget is in 2027 niet beschikbaar. Daarnaast is er een daling van € 9.484,-- wat is ingezet voor Agrarisch Natuurbeheer. Voor de AgroAgenda worden de kosten vanaf 2027 gedekt uit de SPUK L25 Innovatieve Landbouw Noord-Nederland. Hierdoor dalen de lasten op deze doelstelling met
€ 150.024,-- ten opzichte van 2026. Binnen de SPUK L25 Innovatieve Landbouw Noord-Nederland is in 2027 bovendien € 61.571,-- minder aan lasten begroot dan in 2026. Dit wordt veroorzaakt doordat in de subsidieregeling Kavelruil 2026-2028 per jaar verschillende subsidieplafonds zijn vastgesteld.Tot slot dalen de lasten voor de uitvoeringskosten van het GLB/NSP 2023-2027 met € 243.000,--. In 2026 is hiervoor een aanvullende bijdrage vanuit de meicirculaire 2026 ontvangen ten behoeve van de uitvoeringskosten van de RVO wat een daling in de lasten veroorzaakt van € 243.000,--.
Doelstelling: Reductie van emissies door doelsturing, managementmaatregelen en innovatie
De lasten vallen in 2027 € 519.399,-- lager uit ten opzichte van de actuele begroting 2026. In 2026 was voor een totaalbedrag van € 519.399,-- budget beschikbaar voor de regelingen SPUK L35 Provinciale maatregelen Landelijk Gebied, waaronder KPI Duurzaam Boeren Drenthe Melkveehouderij, KPI Duurzaam Boeren Drenthe Akkerbouw, Gebiedsgerichte pilots en Stimuleren van investeringen en innovaties. Voor deze regelingen zijn in 2027 momenteel nog geen lasten geraamd. Er wordt nog gewerkt aan de wijze waarop de beschikbare middelen zullen worden ingezet en verwerkt binnen de begroting. De daling van de begrote lasten houdt rechtstreeks verband met een overeenkomstige daling van de begrote baten, aangezien deze middelen vanuit dezelfde SPUK-regeling worden gefinancierd.
Doelstelling: Transitie Landelijk Gebied
Ten opzichte van 2026 dalen de lasten met € 15.832.679,--. Bij de start van Programma Natuur 2 e fase (SPUK L33) is een planning gemaakt voor wat betreft optredende waardeverschillen. De benodigde middelen fluctueren per boekjaar en dat is de verklaring van de daling van € 16.582.679,--. Ook is deze fluctuatie zichtbaar bij de baten van deze doelstelling. Daarnaast verwachten wij in 2027 meer middelen nodig te hebben voor gebiedsinitiatieven ten opzichte van het startjaar 2026. Dit levert een stijging op van het budget van € 750.000,- Dit is conform het Statenstuk TLGD, vastgesteld op 1 juli 2026.
Zorgvuldig omgaan met water
De lasten van deze beleidsopgave vallen in 2027 € 760.932,-- hoger uit dan de actuele begroting
2026. Dit is als volgt te verklaren:
Doelstelling: De oppervlaktewater- en grondwaterkwaliteit voldoet in 2027 aan de doelen van de
Kaderrichtlijn Water
In het kader van het Deltaprogramma Zoetwater verwachten we in 2027 ten laste van de SPUK E87
€ 719.598,-- meer te besteden dan in 2026. Daarnaast verwachten we in 2027 hogere bestedingen uit
de SPUK E87B dan in 2026. Het gaat om een bedrag van € 1.060.706,--.
Verder verwachten we in het kader van intensivering uitvoering KRW-projecten in 2027 € 587.392,--
minder te besteden dan in 2026. Tot slot verwachten we in het kader van de SPUK L35 (onderdeel Provinciale maatregelen Water) in 2027 een lagere last dan in 2026. Het gaat om een bedrag van
€ 431.980,--.
Natuur
De lasten van deze beleidsopgave vallen in 2027 € 14.107.653 lager uit dan de actuele
begroting 2026. Dit is als volgt te verklaren:
Doelstelling: Versterken en behouden van Natuur en Landschap
De lasten binnen deze doelstelling vallen in 2027 € 7.585.204,-- lager uit dan de actuele begroting 2026. Dit wordt voor het grootste gedeelte veroorzaakt door de onduidelijkheid over het realiseren van maatregelen die gefinancierd worden vanuit SPUK middelen. Bij het opstellen van de begroting was nog niet duidelijk welke maatregelen gerealiseerd kunnen worden in 2027. Dit verklaart ook de lagere baten van deze doelstelling.
Daarnaast is het programma Natuurlijk Platteland geactualiseerd. Met name het realiseren van obstakelvrije gronden loopt vertraging op doordat de gronden niet beschikbaar komen en zijn en daarop volgend duurt dan ook de inrichting naar natuur langer. De geactualiseerde planning van verwerving van grond en inrichting van de grond is realistischer opgenomen in de begroting en toegerekend aan de verwachte jaren van realisatie.
Doelstelling behouden en versterken Nationale parken
De lasten binnen deze doelstelling vallen in 2027 € 593.821,-- hoger uit dan de actuele begroting 2026. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door aanvullende rijksmiddelen voor de Nationale Parken die via de meicirculaires 2025 en 2026 zijn toegekend. De middelen uit de meicirculaire 2025 leiden tot een verhoging van € 16.702,-- in 2027 ten opzichte van 2026. De middelen uit de meicirculaire 2026 verhogen het budget in 2027 met € 564.000, --. Het overige verschil van € 13.119,-- is het gevolg van indexaties op begrotingssubsidies.
Doelstelling Mooi en aangenaam Drenthe
De lasten binnen deze doelstelling vallen in 2027 € 4.558.076,-- lager uit dan de actuele begroting 2026.
Binnen deze doelstelling valt de subsidieregeling Wolf. In 2026 is een verhoging van deze regeling begroot, waardoor de lasten in 2027 € 2.396.168,-- lager uitvallen.Daarnaast is aan Landschapsbeheer Drenthe in 2026 een projectsubsidie toegekend voor de jaren 2026 en 2027. Omdat projectsubsidies administratief volledig worden verwerkt in het jaar van toekenning, zijn de lasten volledig in 2026 verantwoord en is de begroting 2027 hierop aangepast. Dit verklaart een verschil van € 531.544,--.
Ook maken de lasten van de SPUK Natuurinclusief Isoleren (J117) onderdeel uit van deze doelstelling. Voor 2027 zijn hiervoor nog geen lasten geraamd, wat een verschil van € 800.000,--veroorzaakt.Verder zijn de budgetten voor groenblauwe dooradering en invasieve exoten incidenteel van aard en alleen tot en met 2026 begroot. Hierdoor vallen de lasten in 2027 € 852.059,-- lager uit.
Het resterende verschil van € 21.698,-- wordt veroorzaakt doordat de begrote lasten voor Schoolpleinen van de Toekomst in 2027 iets hoger zijn dan in 2026.
Doelstelling Natuurherstelmaatregelen PAS
Het verschil van € 2.077.687 wordt veroorzaakt door de actualisatie van de PPO-programmering voor natuurherstelmaatregelen. Op basis van actuele uitvoeringsinzichten zijn budgetten tussen jaren verschoven, onder meer als gevolg van wijzigingen in planning, grondverwerving, vergunningverlening en projectuitvoering.
Doelstelling: Beheer Natuur en Landschap
De lasten binnen deze doelstelling vallen in 2027 € 280.114,-- lager uit dan in de actuele begroting 2026. Dit verschil wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de in 2026 geraamde incidentele middelen voor de uitvoering van de motie Dierenambulances (€ 100.000,--) in 2027 niet terugkeren. Daarnaast is voor Bosrevitalisering in 2027 nog geen budget opgenomen, waardoor de lasten met € 310.000,-- afnemen. Daartegenover staat een stijging van de budgetten voor Stichting Het Drentse Landschap, LNV-consulentschap, Bijdrage aan overige instellingen en Boerennatuur van in totaal € 129.886. Deze stijging is het gevolg van de verwerking van de indexering en budgetverhoging in de primitieve begroting.
Overige afwijkingen:
De overige afwijkingen zijn in 2027 € 200.393,-- lager dan de actuele begroting 2026
Klimaatadaptatie
De lasten van deze beleidsopgave vallen in 2027 € 3.664.228,-- hoger uit dan de actuele begroting
2026. Dit is als volgt te verklaren:
Doelstelling: Klimaatadaptatie is onderdeel van het beleid en uitvoering in Drenthe
In het kader van de Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SPUK E44) verwachten we in 2027 € 3.714.228,-- meer te besteden dan in 2026. Daarnaast verwachten we in 2027 € 50.000,-- minder proceskosten te maken dan in 2026.
Baten
Landbouw
De baten van deze beleidsopgave vallen in 2027 € 20.417.822,-- lager uit dan in de actuele begroting 2026. Dit is als volgt te verklaren:
Doelstelling: Werken aan een toekomstgerichte landbouw | |||||
|---|---|---|---|---|---|
De baten voor deze doelstelling vallen in 2027 € 3.315.744,-- lager uit dan de actuele begroting 2026. De belangrijkste oorzaak hiervan is dat de baten voor Leader Oost en Leader West samenhangen met de subsidiabele lasten. Omdat de lasten voor deze projecten volledig in 2026 worden genomen, is ook de bijbehorende Europese bijdrage volledig in 2026 begroot. In 2027 resteert uitsluitend de gemeentelijke bijdrage voor de Leader-subsidies. Dit leidt tot een daling van de begrote baten van € 3.155.486,--. | |||||
Daarnaast vallen de baten voor de AgroAgenda vanaf 2027 onder de SPUK L25 Innovatieve Landbouw Noord-Nederland. Hierdoor dalen de baten op deze doelstelling met € 98.687,-- ten opzichte van 2026. | |||||
Binnen de SPUK L25 Innovatieve Landbouw Noord-Nederland is in 2027 bovendien € 61.571,-- minder aan baten begroot dan in 2026. Dit wordt veroorzaakt doordat in de subsidieregeling Kavelruil 2026-2028 per jaar verschillende subsidieplafonds zijn vastgesteld. De daling van de begrote baten houdt rechtstreeks verband met de daling van de begrote lasten binnen deze doelstelling. Hierdoor ontwikkelen de baten en lasten zicht in dezelfde richting.
|
Zorgvuldig omgaan met water
De baten van deze beleidsopgave vallen in 2027 € 1.348.324,-- hoger uit dan in de actuele begroting
2026. Dit is als volgt te verklaren:
Doelstelling: De oppervlaktewater- en grondwaterkwaliteit voldoet in 2027 aan de doelen van de
Kaderrichtlijn Water
De stijging van de begrote baten heeft een causaal verband met de stijging van de begrote lasten.
Omdat we in het kader van de SPUK's E87 en E87B in 2027 hogere bestedingen verwachten, nemen
wij in deze begroting ook een hogere rijksbijdrage op. Het gaat om een positief verschil van €
719.598,--, respectievelijk € 1.060.706,--. Daarnaast verwachten we in het kader van de SPUK L35 in 2027 een lagere rijksbijdrage. Het gaat om een negatief verschil van € 431.980,--.
Natuur
De baten van deze beleidsopgave vallen in 2027 € 3.233.751,-- lager uit dan de actuele
begroting 2026. Dit is als volgt te verklaren:
Doelstelling: Mooi en aangenaam Drenthe
De baten vallen in 2027 € 800.000,-- lager uit dan in de actuele begroting 2026. Dit verschil wordt volledig veroorzaakt doordat voor de SPUK Natuurinclusief Isoleren (J117) in 2027 nog geen baten zijn geraamd.
Doelstelling Versterken en behouden van natuur en Landschap
De baten binnen deze doelstelling vallen in 2027 € 2.433.721,-- lager uit dan de actuele begroting 2026. Dit wordt voor het grootste gedeelte veroorzaakt doordat we minder baten verwachten uit Rijksbijdrages vanuit Specifieke Uitkeringen. Dit is gekoppeld aan de lagere lasten.
Klimaatadaptatie
De baten van deze beleidsopgave vallen in 2027 € 3.714.728,-- hoger uit dan de actuele begroting
2026. Dit is als volgt te verklaren:
Doelstelling: Klimaatadaptatie is onderdeel van het beleid en uitvoering in Drenthe
In het kader van de Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SPUK E44) verwachten we in 2027 een hogere rijksbijdrage. Het gaat om een positief verschil van € 3.714.728,-- ten opzichte van 2026.
