Inleiding
Onze ambitie voor de komende jaren staat in de Agenda Recreatie en Toerisme in Drenthe 2024–2028. Deze bestaat uit vijf punten: De overheid heeft een belangrijke rol in het bieden van ruimte en mogelijkheden voor recreatie. Dat is ook vastgelegd in artikel 22 van de Grondwet: “De overheid schept voorwaarden voor maatschappelijke en culturele ontplooiing en voor vrijetijdsbesteding.” 2. R&T is een sterke en toekomstbestendige sector binnen de Drentse economie. In 2023 was de economische waarde van R&T € 2,3 miljard. De sector bood werk aan ruim 16.000 mensen. Steeds meer buitenlandse toeristen bezoeken Drenthe. Dit biedt kansen voor verdere groei. Wij investeren in innovatie, digitalisering, verduurzaming en kwaliteitsverbetering. Zo maken we de sector sterker en toekomstbestendig beter bestand tegen veranderingen. 3. Drenthe heeft een vitaal R&T-ecosysteem. Verschillende vormen van recreatie – zoals verblijfsrecreatie, dagrecreatie, routes en horeca – zijn met elkaar verbonden. Ze versterken elkaar. In een goed functionerend ecosysteem is er balans tussen recreatie en de omgeving. 4. R&T biedt unieke ervaringen waarmee bezoekers de eigenheid van Drenthe beleven. Drenthe is aantrekkelijk door het (cultuurhistorisch) landschap, de rust en de ruimte. Wij investeren in aanbod dat past bij deze kenmerken en bijdraagt aan de identiteit van Drenthe, denk aan cultuurhistorie, natuurbeleving en landschapskwaliteit. 5. Drentse ondernemers zijn maatschappelijk betrokken Ondernemers in R&T zetten zich in voor duurzaamheid en inclusie. Zij spelen een belangrijke rol in het versterken van het Drentse recreatieve aanbod. |
|---|
Wat willen we bereiken en wat gaan we doen?
Doelstelling 4.07.01 Stimuleren van vitale en toekomstbestendige verblijfsrecreatie
Met het programma Vitale Vakantieparken Drenthe (VVP) werken we samen met gemeenten, Recreatieschap Drenthe en HISWA-RECRON aan een sterke en toekomstbestendige verblijfsrecreatiesector. Daarnaast ondersteunen we met de subsidieregeling natuurinclusief ondernemen recreatie en toerisme ondernemers in de verblijfsrecreatie die hun bedrijf en omgeving groener, soortenrijker en toekomstbestendiger willen maken. |
|---|
Doelstelling 4.07.02 Behouden en versterken van de recreatieve infrastructuur
Drenthe is dé fietsprovincie van Nederland, dankzij het fijnmazige en kwalitatief hoogwaardige fietsnetwerk in een afwisselend landschap. We willen deze koppositie behouden en verder versterken. Daarom investeren we in het verbeteren en verduurzamen van het recreatieve fietsnetwerk. Daarbij is er aandacht voor verschillende typen gebruikers. Fietspaden worden verbeterd en ontbrekende verbindingen aangelegd tussen natuurgebieden, landschappen, dorpen en steden. Voor deze ontwikkeling is een subsidieregeling geopend, die loopt tot eind 2027. Na een succesvolle pilot op de Hondsrug werken we in heel Drenthe aan obstakelvrije fietsroutes, zodat ook mensen met een beperking langere afstanden kunnen afleggen. Naast fietsen zetten we in op wandelen. Drenthe wil uitgroeien tot wandelprovincie nummer één (nu nummer drie). Het wandelknooppuntennetwerk is voltooid. Ook in 2027 richten we ons op het verder ontwikkelen van aantrekkelijke routes met een combinatie van natuur, cultuur en avontuur, geschikt voor diverse doelgroepen. Deze routes zijn zowel fysiek als digitaal goed ontsloten. We zetten de subsidieregeling voor thematische wandelroutes voort. In samenwerking met Recreatieschap Drenthe ontwikkelen we ook meer wielvriendelijke routes. Ook andere vormen van recreatie krijgen aandacht, zoals waterrecreatie, mountainbikeroutes en het behoud van hippische routes. Recreatieve routes spelen een belangrijke rol in het (be)geleiden van bezoekers in de natuur. Bij het ontwikkelen van routes werken we nauw samen met onze partners. We streven naar toegankelijkheid van natuur en landschap, in balans met de bescherming van de meest kwetsbare natuur. Duidelijke informatievoorziening helpt daarbij, bijvoorbeeld door gericht te verwijzen naar recreatiemogelijkheden buiten kwetsbare gebieden. |
|---|
Doelstelling 4.07.03 Versterken toeristisch recreatief aanbod
Een eigentijds en kwalitatief goed aanbod voor dagrecreatie is belangrijk voor het woonklimaat in Drenthe en voor onze eigen inwoners. Daarnaast draagt het bij aan een langer verblijf van bezoekers in de provincie en vergroot het de kans dat zij terugkeren. We ondersteunen kansrijke initiatieven vanuit de markt en nemen zelf het initiatief voor thematische aanbodontwikkeling die aansluit bij het verhaal van Drenthe. We zien kansen voor nieuw aanbod in minder bezochte gebieden, zoals de Veenkoloniën. Daarbij kijken we samen met Groningen welke ontwikkelingen we kunnen stimuleren, onder meer in het kader van Nij Begun. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden voor het ontwikkelen van ruimte voor het realiseren van recreatieve voorzieningen en houden van evenementen. Ook sluiten we aan bij de landelijke verkenning naar agrotoerisme van het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC), om zicht te krijgen op kansen voor ondernemers, streekproducten en initiatieven, zoals Dubbel Drents. We zetten in op thematische dagrecreatie die aansluit bij verhalen van Drenthe, zoals Van Gogh en de Koloniën van Weldadigheid, en bij recreatie in de natuur, onder meer binnen het programma Natuurlijk Platteland. In 2027 onderzoeken we samen met Groningse en Drentse partners de mogelijkheden voor een themajaar over de Veenkoloniën, waarmee we uitvoering geven aan de motie Energie in het Veen. We versterken de maatschappelijke en economische waarde van culturele en sportieve evenementen door samenwerking met gemeenten en gezamenlijke financiering. Daarbij is er bijzondere aandacht voor evenementen buiten het hoogseizoen die aantrekkelijk zijn voor toeristen én inwoners. De VAM-berg, het hoogste punt van Drenthe, is uitgegroeid tot een populaire locatie voor sportieve fietsers en evenementen. De hoogteverschillen bieden kansen voor uitbreiding van het recreatief aanbod. In overleg met Attero, de omgeving en de gemeente Midden-Drenthe worden deze mogelijkheden verder verkend. |
|---|
Doelstelling 4.07.04 Bezoekers en inwoners stimuleren om Drenthe te ontdekken
Marketing Drenthe is, in opdracht van de provincie, verantwoordelijk voor de positionering van Drenthe als aantrekkelijke vrijetijdsprovincie. De organisatie voert marketingcampagnes uit, doet onderzoek en deelt kennis over de vraag, het aanbod en de impact van de sector. Ook stimuleert zij ondernemerschap, onder andere door kennisdeling over innovatie, vernieuwing en verduurzaming. Hierbij wordt nauw samengewerkt met diverse partners. De activiteiten worden ondersteund door het merkconcept ‘Drenthe, Oerprovincie van Nederland’.
Daarnaast werkt Marketing Drenthe aan de uitvoering van het Regio Deal-project Kiemen in Drentse grond (Van Gogh Drenthe), het Meerjarenmarketingplan Koloniën van Weldadigheid 2025–2027, en aan thematische aanbodontwikkeling gebaseerd op de verhalen van Drenthe. |
|---|
Doelstelling 4.07.05 Bevorderen ondernemerschap
Energieneutraal en circulair ondernemen is een belangrijk thema binnen de sector recreatie en toerisme. Veel ondernemers willen hiermee aan de slag. In samenwerking met Marketing Drenthe en Recreatieschap Drenthe stimuleren we de ondersteuning hiervan onder meer in de vorm van aanvullend aanbod via Ik Ben Drentse Ondernemer (IBDO) waar bedrijven terechtkunnen met vragen over duurzaam en toekomstbestendig ondernemen, denk aan advies over subsidies, wet- en regelgeving en praktische ondersteuning. |
|---|
Doelstelling 4.07.06 Goed beheer en onderhoud VAM-berg
Op de VAM-berg liggen aantrekkelijke en uitdagende fiets- en wandelpaden die leiden naar het Dak van Drenthe, met een weids uitzicht over de provincie. De provincie is eigenaar en beheerder van deze recreatieve infrastructuur en verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de voorzieningen. |
|---|
Welke feiten en cijfers zijn er?
Het belang van recreatie en toerisme voor Drenthe komt onder andere tot uiting door:
· In 2025 waren er 7,7 miljoen toeristische overnachtingen per jaar, met 2,21 miljoen gasten, waarvan 82% binnenlandse gasten. Zowel het aantal gasten als het aantal overnachtingen groeide licht (+1%). Het aantal buitenlandse gasten (+3%) groeide sterker dan het aantal binnenlandse gasten (1%).
· De totale economische waarde van recreatie en toerisme bedroeg in 2024 ca. € 2,5 miljard.
· In 2024 werkten bijna 17.000 mensen in de recreatie- en toerismesector in Drenthe.
· Top 3 van ondernomen vrijetijdsactiviteiten in Drenthe:
o 1. Wandelen (33%)
o 2. Fietstocht (12%)
o 3. Ontspannen/recreatie in de openbare ruimte (9%)
Met wie werken we samen?
Voor de uitvoering van het beleid voor recreatie en toerisme is samenwerking onmisbaar. De provincie vervult hierin verschillende rollen, afhankelijk van de opgave, de betrokken partners en het gebied. Belangrijke samenwerkingspartners zijn onder andere Recreatieschap Drenthe, het Routebureau Drenthe, Marketing Drenthe, de gemeenten, terrein beherende organisaties en brancheorganisaties.
In 2025 is, naar voorbeeld van de Landelijke Raad voor Toerisme en Recreatie, een Provinciale Raad voor recreatie en toerisme opgericht. Deze raad is een samenwerkingsverband van overheden, ondernemers, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen, passend bij de Drentse situatie. De Provinciale Raad versterkt de samenwerking binnen de sector en bevordert de verbinding met andere relevante beleidsterreinen. Daarnaast helpt de raad om provinciale thema’s te plaatsen in landelijk perspectief, de samenwerking tussen provincies te verbeteren en de relatie met het Rijk te versterken
Wat mag deze beleidsopgave kosten?
4.07 Stimuleren Recreatie en toerisme | Bestaand beleid 2027 | Nieuw beleid 2027 | Saldo begroting 2027 | |
Lasten | 8.050.243 | 8.050.243 | ||
|---|---|---|---|---|
Doelstelling 4.07.01 Stimuleren van vitale en toekomstbestendige verblijfsrecreatie | 1.793.595 | 1.793.595 | ||
Doelstelling 4.07.02 Behouden en versterken van de recreatieve infrastructuur | 1.183.397 | 1.183.397 | ||
Doelstelling 4.07.03 Versterken toeristisch recreatief aanbod | 2.300.000 | 2.300.000 | ||
Doelstelling 4.07.04 Bezoekers en inwoners stimuleren om Drenthe te ontdekken | 2.284.782 | 2.284.782 | ||
Doelstelling 4.07.05 Bevorderen ondernemerschap | 400.000 | 400.000 | ||
Doelstelling 4.07.06 Goed beheer en onderhoud VAM-berg | 88.469 | 88.469 | ||
Baten | -303.107 | -303.107 | ||
Doelstelling 4.07.01 Stimuleren van vitale en toekomstbestendige verblijfsrecreatie | -303.107 | -303.107 | ||
Saldo | 7.747.136 | 7.747.136 | ||
Toelichting nieuw beleid 2027
