CvdK: Goed functioneren als rijksorgaan en boegbeeld

De commissaris van de Koning (CvdK) vervult een centrale en verbindende rol in het openbaar bestuur. Als voorzitter van Provinciale Staten en Gedeputeerde Staten draagt zij bij aan een transparante, betrouwbare en zorgvuldige besluitvorming op provinciaal niveau. Vanuit haar positie als rijksorgaan geeft zij uitvoering aan de rijkstaken en medebewindstaken zoals vastgelegd in de ambtsinstructie. De CvdK fungeert tevens als schakel tussen Rijk, regio en samenleving. Zij onderhoudt intensieve relaties met het Koninklijk Huis, medeoverheden, maatschappelijke organisaties en inwoners. De representatieve en verbindende taken dragen bij aan de zichtbaarheid van het bestuur en het vertrouwen in het openbaar bestuur. In 2027 ligt de nadruk op het verder bestendigen en versterken van deze rollen in een dynamische bestuurlijke en maatschappelijke context. De CvdK opereert daarbij nadrukkelijk op het snijvlak van bestuurskracht, maatschappelijke opgaven en interbestuurlijke samenwerking.
Belangrijke aandachtspunten zijn onder meer:
· de verdere verankering van de rolopvatting en positionering van de CvdK na de recente bestuurswisseling;
· de voortgaande uitvoering van de opvangopgave in het kader van de Spreidingswet en de bijbehorende interbestuurlijke coördinatie;
· de versterking van de bestuurlijke weerbaarheid en integriteit, mede in het licht van de aanpak van ondermijning en maatschappelijke spanningen;
· de doorontwikkeling van de rol van de CvdK als rijksheer, rijksorgaan en coördinator bij crisisbeheersing en maatschappelijke weerbaarheid.
Wij dragen zorg voor adequate ondersteuning, capaciteit en randvoorwaarden, zodat de CvdK haar taken zorgvuldig, onafhankelijk en effectief kan uitvoeren. Daarbij wordt ingezet op een professionele en wendbare ondersteuning vanuit het kabinet van de CvdK, passend bij de toenemende complexiteit van de rijks- en verbindingsrol.

Rijkstaken
De CvdK voert diverse taken uit namens het Rijk. Het gaat onder meer om:
· (Her)benoeming van burgemeesters;
· Secundair toezicht op de Veiligheidsregio Drenthe;
· Advies bij Koninklijke onderscheidingen;
· Begeleiding van koninklijke bezoeken;
· Bevordering van bestuurlijke integriteit;
· Voorzitterschap van de provinciale regietafel asielopvang.
Wij zorgen voor de ondersteuning en middelen die nodig zijn om deze taken zorgvuldig en effectief te vervullen. Enkele zaken voor 2027:

Herstart en doorontwikkeling ambtsbezoeken
In 2027 starten we met een nieuwe cyclus formele ambtsbezoeken.. Ambtsbezoeken vormen een essentieel instrument voor de CvdK om zicht te houden op bestuurlijke en maatschappelijke ontwikkelingen in gemeenten en om relaties met lokale bestuurders en inwoners te versterken

Asiel
De Spreidingswet blijft in 2027 van kracht en vraagt om blijvende inzet op interbestuurlijke samenwerking en coördinatie. De CvdK vervult hierin haar rol als voorzitter van de provinciale regietafel asielopvang en draagt bij aan een evenwichtige verdeling van opvangcapaciteit binnen de provincie.
In 2027 continueren wij in PRT-verband:
· de praktische ondersteuning van gemeenten via een projectleider;
· de ondersteuning van Oekraïense ontheemden, met aandacht voor zorg, welzijn en onderwijs;
· scholing en deskundigheidsbevordering van (gemeentelijke) opvangprofessionals.

Aanpak ondermijning
Criminelen zijn vindingrijk en voortdurend op zoek naar nieuwe gelegenheden voor financieel gewin. Daarbij maken zij vaak misbruik van bestaande maatschappelijke structuren, wat de fundamenten van onze rechtsstaat ondermijnt. In 2026 hebben wij belangrijke stappen gezet in de aanpak van ondermijning. De prioriteiten liggen in de regionale samenwerking (Drentse aanpak ondermijning) onder meer op de aanpak van zorgcriminaliteit, vastgoedfraude en het tegengaan van jonge aanwas. In 2026/2027 hebben wij onze visie en beleidskaders voor de aanpak van ondermijning uitgewerkt in een eigen meerjarige aanpak. Deze beleidsmatige basis vormt het vertrekpunt voor verdere versterking en uitvoering van de aanpak in 2027.

Natuurbrandpreventie 2027
In 2026 is de provinciale aanpak van natuurbrandbeheersing verder vormgegeven. De provincie heeft haar regierol versterkt door, samen met de Veiligheidsregio Drenthe en gebiedspartners, het natuurbrandrisico in beeld te brengen en de samenwerking te intensiveren. In 2027 ligt de focus op verdere concretisering en uitvoering van deze aanpak. Daarbij wordt ingezet op prioritering van hoogrisicogebieden, versterking van de samenwerking en inbedding van maatregelen in regulier beheer.

Weerbaarheid
De commissaris van de Koning heeft in zijn verschillende rollen (rijksheer, rijksorgaan en uiteraard provinciaal bestuurder) in meer of mindere mate een rol te vervullen ten aanzien van de weerbaarheidsopgave. De CdK bevordert de samenwerking tussen onder meer de voorzitter van de veiligheidsregio, burgemeesters, Rijksheren, Defensie, het provinciebestuur en de dijkgraaf. Dit geldt zowel in de zogeheten koude fase (voorbereiding en preventie) als in de warme fase (tijdens een crisis of ramp).
In gezamenlijkheid ondersteunen en versterken we de weerbaarheid van onszelf, ons inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties. Daarbij zoeken we steeds naar een goede balans tussen het versterken van eigen kracht en het onderhouden van een sterke, betrokken relatie tussen overheden, ondernemers en inwoners. Voor ons eigen organisatie houdt dit ook in dat we bedrijfscontinuïteit en crisisbeheersing op orde hebben en geoefend zijn.

Ombudszaken
De commissaris van de Koning vervult in de praktijk een informele signalerende en verbindende rol door signalen, klachten en verzoeken van burgers en bestuurders te ontvangen en deze, waar passend, te agenderen of te bespreken. Deze rol heeft geen expliciete wettelijke grondslag en betreft geen formele ombudsfunctie, maar vloeit voort uit de algemene verantwoordelijkheden van de commissaris, waaronder het bevorderen van zorgvuldige bestuurlijke verhoudingen, integriteit en het tijdig signaleren van bestuurlijke knelpunten. In 2027 zetten wij deze rol voort door laagdrempelig bereikbaar te zijn voor signalen uit de samenleving en het bestuur. De inzet is primair gericht op het vroegtijdig signaleren van bestuurlijke en maatschappelijke knelpunten en het – waar mogelijk – bijdragen aan het herstellen van vertrouwen tussen overheid en samenleving. Waar nodig en mogelijk wordt bemiddeld, doorverwezen naar bevoegde instanties (zoals de Nationale ombudsman of gemeentelijke ombudsvoorzieningen) en wordt toegezien op een zorgvuldige opvolging.

Start nationale viering 5 mei, bestuurlijke zichtbaarheid en maatschappelijke verbinding
In 2027 wordt de landelijke start van de nationale viering van 5 mei in de provincie georganiseerd. De CvdK vervult hierbij een belangrijke representatieve en verbindende rol. Deze gebeurtenis draagt bij aan de zichtbaarheid van het provinciaal bestuur en onderstreept het belang van democratie, vrijheid en maatschappelijke samenhang. Wij zorgen voor passende ondersteuning, voorbereiding en uitvoering van een mooi programma, in samenwerking met nationale en regionale partners.