Benutten van de economische kansen rondom transities en maatschappelijke opgaven

Grote maatschappelijke en economische transities, zoals de energietransitie, digitalisering, de circulaire economie en de verschuiving van zorg naar gezondheid, bieden het Drentse bedrijfsleven nieuwe kansen. Deze ontwikkelingen vragen om innovatie en toekomstbestendige oplossingen die bijdragen aan economische groei én maatschappelijke waarde. Drenthe benut deze kansen binnen het kader van de Regionale Innovatiestrategie voor Slimme Specialisatie (RIS3), onder het motto ‘slim, groen en met impact’. De inzet is gericht op het versterken van het innovatievermogen van ondernemers, het ontwikkelen van nieuwe verdienmodellen op basis van de maatschappelijke opgaven en het stimuleren van samenwerking binnen regionale ecosystemen. Ook de defensie- en veiligheidssector speelt een steeds belangrijkere rol. Toenemende geopolitieke spanningen en veiligheidsdreigingen maken veiligheid en weerbaarheid tot een structureel thema. Drenthe versterkt daarom de samenwerking tussen bedrijfsleven, onderwijs, kennisinstellingen, overheden en veiligheidspartners, in lijn met de Drentse agenda Defensie en Veiligheid en met Europese en nationale prioriteiten rond preparedness en resilience (paraatheid en weerbaarheid). Europese programma’s zoals EFRO, JTF en Interreg bieden belangrijke financieringsmogelijkheden om deze ambities te ondersteunen. In juli 2025 presenteerde de Europese Commissie het eerste voorstel voor het Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2028–2034, waarin wordt ingezet op een nationale verdeling van middelen via nationale en regionale partnerschapsprogramma’s (NRPP’s). Provincies en gemeenten geven de voorkeur aan behoud van een regionale verdeling van middelen, omdat een nationale benadering de regionale samenwerking en de voorspelbaarheid van Europese investeringen kan verminderen. Noord-Nederland zet daarom de lobby onverminderd voort voor behoud van een regionale verdeling van Europese middelen en werkt samen aan een sterke positionering binnen het Europese innovatie- en investeringsbeleid, ook met het oog op de periode vanaf 2028.

Drenthe stimuleert nieuwe economische activiteiten door bedrijven, kennisinstellingen en overheden te verbinden. We ondersteunen de ontwikkeling en uitvoering van projecten, met speciale aandacht voor cross-sectorale samenwerking.
Voorbeelden zijn het initiatief Gezonde Voedselomgeving Noord-Nederland en Care2Change, gericht op innovatie, duurzaamheid en nieuwe verdienmodellen. Ook projecten zoals Medicijnresten uit Water, Prewapharm en PlasticReady dragen bij aan innovatie en circulariteit. In 2027 zetten we in op de verdere ontwikkeling van deze initiatieven en het naar de markt brengen van circulaire kunststofinnovaties. Daarnaast voeren we het Actieplan Circulaire Economie uit. We zetten in op ketenprojecten in onder meer bouw, maakindustrie, agribusiness, zorg, textiel en plastics. Dit vullen we aan met analyses van materiaalstromen en scans op bedrijventerreinen. Digitalisering ondersteunt deze transities. Via Drenthe Digitaal helpen we mkb-bedrijven met data- en AI toepassingen, gericht op productiviteit, schaalbaarheid en weerbaarheid.
Tot slot versterken we de kennis- en innovatiestructuur met initiatieven zoals de Veiligheidscampus, Airport Next Campus, de IT hub en de Greenwise Campus. Hiermee bouwen we aan een sterke samenwerking tussen bedrijven, onderwijs en overheden en dragen we bij aan veiligheid, weerbaarheid en economische groei.

Wij willen dat in Noord-Nederland vernieuwende economische initiatieven ontstaan die ook op Europees niveau onderscheidend zijn. Wij inspireren en verleiden bedrijven en andere partijen om economische kansen te benutten die zijn gekoppeld aan maatschappelijke opgaven en transities. Dit doen wij onder andere door publiciteit te genereren en webinars te organiseren rond nieuwe openstellingen van Europese programma’s. In 2026 hebben wij het initiatief genomen om Defensie kennis te laten maken met de potentie van het Noordelijke chemiecluster. Voor Defensie is duidelijk geworden dat deze chemische bedrijvigheid meer is dan alleen een potentiële leverancier en ook bijdraagt aan strategische autonomie en economische weerbaarheid. In 2027 willen wij deze relatie verstevigen, zodat daadwerkelijk businesscases tot stand komen. Dit doen wij samen met het bedrijfsleven. Ook dit jaar organiseren wij de Week van de Circulaire Economie. Hiermee inspireren wij bedrijven en organisaties om circulair te denken en te doen. Wij laten zien dat de circulaire economie niet alleen bijdraagt aan duurzaamheid, maar ook economische kansen en nieuwe banen oplevert.

Het landelijk gebied bevindt zich in het hart van meerdere grote maatschappelijke transities: de verduurzaming van de landbouw, de energietransitie, woningbouwopgaven, klimaatadaptatie en de versterking van natuur en biodiversiteit. Deze veranderingen zijn noodzakelijk, maar hebben tegelijkertijd grote impact op de leefomgeving, de economische structuren en het toekomstperspectief van inwoners en ondernemers in deze gebieden. Veel mensen ervaren onzekerheid over hun bestaanszekerheid, werkgelegenheid of de toekomst van hun bedrijf, terwijl voorzieningen onder druk staan en jongeren de regio verlaten.
In Drenthe is er sprake van een toename van de leegstand van agrarische bedrijfsbebouwing als gevolg van schaalvergroting en bedrijfsbeëindiging in de landbouw. Deze vrijkomende bebouwing biedt kansen en uitdagingen voor het landelijk gebied op het gebied van woningbouw, bedrijvigheid, zorg, recreatie en natuur.
We willen samen met gemeenten aan de slag met het ontwikkelen van beleid en praktische werkwijzen hoe om te gaan met vrijkomende agrarische bedrijfsbebouwing. Doel is om (wellicht via een gebiedsgerichte aanpak) te komen tot duurzame herbestemming, knelpunten op te lossen en (ruimtelijke) keuzes te maken die bijdragen aan het vitaal en aantrekkelijk houden van het buitengebied.