Programma 5 beleidsopgaven

Adequaat openbaar vervoernetwerk

Inleiding

Voor 2027 is, na een landelijke lobby en brede steun in de Tweede Kamer, een extra rijksbijdrage aan het openbaar vervoer toegezegd. Daarmee is een eerdere rijksbezuiniging op het openbaar vervoer voor 2026 en 2027 incidenteel gecompenseerd (de zogenoemde Grinwis-middelen). Dit heeft gevolgen voor het OV-bureau: de kosten nemen toe, terwijl de opbrengsten structureel achterblijven.
Eind 2025 heeft het Rijk besloten niet verder te gaan met de invoering van een Onderwegpas. In 2026 onderzoeken wij of in Groningen en Drenthe, samen met gemeenten en mede met inzet van de Grinwis-middelen, alsnog een Meedoenpas kan worden ontwikkeld. De mogelijke start hiervan is voorzien in 2027.
De kosten voor de treindienst Zwolle–Emmen blijven in 2027 vergelijkbaar met 2026, met een correctie voor inflatie. Samen met de provincie Overijssel zijn wij verantwoordelijk voor de opbrengsten van deze dienst. Voor 2026 zijn met het Rijk en Overijssel afspraken gemaakt over een bijdrage aan de sociale veiligheid.
De jaren 2026 en 2027 staan in het teken van de voorbereiding en invoering van de nieuwe concessie voor de Vechtdallijnen, die eind 2028 ingaat en wordt uitgevoerd door vervoerder Arriva.

In 2027 start daarnaast de gezamenlijke uitvoering, met de LNVG, van de concessie Coevorden – Bad Bentheim.
Door het afronden van werkzaamheden bij Coevorden kan de trein Zwolle–Emmen vanaf december 2027 twee keer per uur stoppen in Dalen. Daarmee worden alle treinstations in Drenthe in de basis twee keer per uur bediend.
Samen met het Rijk, ProRail en andere partners werken wij aan een robuust spoor- en ov-netwerk, met goede verbindingen naar hubs, stallingen, deelfietsen en P+R-voorzieningen. Binnen het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) lopen twee belangrijke projecten:
· Nedersaksenlijn (Groningen–Almelo via Emmen)
Het kabinet heeft in de Voorjaarsnota 2025 € 1,9 miljard gereserveerd voor dit project. In 2026 start de MIRT-verkenning. Het Rijk is bevoegd gezag en ProRail speelt een belangrijke rol. Dit vraagt extra inzet en middelen van de regio en de provincie Drenthe, evenals intensieve afstemming met gemeenten over onder meer tracé, woningbouw en stationsontwikkeling. Vanuit de regio wordt een bijdrage van € 50 miljoen verwacht.
· Flessenhals Meppel
Voor dit project is in totaal € 175 miljoen beschikbaar. Het doel is een robuustere treinloop en snellere verbindingen tussen Zwolle en Groningen. Rijk en provincie vervullen hierin een coördinerende rol. Daarnaast wordt geïnvesteerd in overwegveiligheid. Onze inzet is gericht op zowel de uitvoering van werkzaamheden als op het vergroten van het aantal treinen tussen Groningen en Zwolle. Tussen Assen en Zwolle rijden in de spits momenteel vier treinen per uur; wij streven naar vijf en bij voorkeur zes treinen per uur per richting.
Vanuit het collegeprogramma is € 18,5 miljoen beschikbaar gesteld voor investeringen in het spoor. Een deel hiervan is reeds door uw Staten toegekend. Voor het resterende deel wordt separaat aan Provinciale Staten voorgelegd op welke wijze en in welke omvang Drenthe bijdraagt aan de regionale bijdrage van € 50 miljoen voor de Nedersaksenlijn.
Tot slot kon in 2026, vanwege grenscontroles aan Duitse zijde, nog geen busdienst Emmen–Meppen met Duitse partners worden afgesproken. Voor 2027 verwachten wij dat deze grenscontroles, die leiden tot extra reistijd en vertraging, worden beëindigd. Begin mei 2026 zijn hierover in Duitsland rechterlijke uitspraken gedaan.

Wat willen we bereiken en wat gaan we doen?

Doelstelling 5.04.01 Adequaat openbaar vervoernetwerk

Voor de reiziger in Drenthe werken wij continu aan een betrouwbaarder en aantrekkelijker openbaar vervoer. Wij zetten daarbij in op het oplossen van knelpunten, zoals de flessenhals bij Meppel, en op het verbeteren van het busvervoer door reistijden te verkorten en de kwaliteit te verhogen.
Vanaf december 2026 rijdt, mits de werkzaamheden volgens planning verlopen, één keer per uur een trein tussen Coevorden en Bad Bentheim. In 2027 ligt de nadruk op het monitoren van deze nieuwe verbinding en het volgen van de reizigersontwikkeling en betrouwbaarheid.

Welke feiten en cijfers zijn er?

Verplichte beleidsindicatoren volgens het BBV
Volgens het BBV zijn er indicatoren opgesteld. Dit is gedaan in samenwerking met andere provincies via het IPO en vastgesteld door het Ministerie van BZK.

De bijbehorende gegevens zijn te vinden op de website van het IPO. Daar staat ook hoe andere provincies scoren en welke definitie wordt gebruikt bij elke indicator.

Regionale bereikbaarheid en regionaal openbaar vervoer
De Vechtdallijnen, treindiensten Emmen – Zwolle en Almelo – Mariënberg, zijn in 2025 beoordeeld met een 7,7, net als voorgaande jaren.
Voor het busvervoer was de waardering in 2022 een 7,9, in 2023 een 7,8 en in 2024 en 2025 was dit een 7,9. De cijfers zijn afkomstig uit de OV-Klantenbarometer van CROW.
De Intercity’s Zwolle – Groningen/Leeuwarden zijn in 2025 beoordeeld met een 7,6, net als in 2024. De sprinters (Lelystad) - Zwolle – Groningen/Leeuwarden zijn in 2025 beoordeeld met een 7,9, net als in 2024.

Ov per bus in Drenthe
Op basis van de eerste vier maanden van 2025 zien we een vergelijkbaar beeld met 2024. Het aantal reizigers ligt nog steeds rond de 90% ten opzichte van 2019.

Het aantal uitgevallen ritten is verder gedaald tot bijna het gewenste niveau. Dit komt onder andere doordat het ziekteverzuim is afgenomen en er nieuwe chauffeurs zijn geworven.

Vanaf 2026 rijdt ongeveer 90% van de busvloot op stroom of waterstof. Deze bussen zijn zero emissie, dus schoon en zonder uitstoot. Dit wordt mogelijk gemaakt door een gezamenlijke businesscase met vervoerder Qbuzz. In 2024 zijn al 35 nieuwe elektrische bussen gaan rijden. Daardoor kunnen we sneller toewerken naar een volledig zero emissie busvloot.

 

Met wie werken we samen?

Voor de uitvoering, het beheer en de ontwikkeling van het openbaar vervoer werkt de provincie Drenthe samen met: reizigersvertegenwoordigers (OV-consumentenplatform en ROCOV), gemeenten, andere provincies (via DOVA), het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Rijkswaterstaat, de deelstaat Nedersaksen (Duitsland), het OV-bureau Groningen–Drenthe, de provincie Overijssel (voor de trein Emmen – Zwolle), Landkreis Grafschaft Bentheim (Duitsland, voor de trein Coevorden – Bad Bentheim), Publiek Vervoer, spoorbeheerder ProRail en met vervoerders Arriva, Bentheimer Eisenbahn, NS en Qbuzz.

Wat mag deze beleidsopgave kosten?

5.04 Adequaat openbaar vervoernetwerk

Bestaand beleid 2027

Nieuw beleid 2027

Saldo begroting 2027

Lasten

41.790.610

170.000

41.960.610

Doelstelling 5.04.01 Adequaat openbaar vervoernetwerk

41.790.610

170.000

41.960.610

Baten

-1.359.000

-1.359.000

Doelstelling 5.04.01 Adequaat openbaar vervoernetwerk

-1.359.000

-1.359.000

Saldo

40.431.610

170.000

40.601.610

Toelichting nieuw beleid 2027

Deze pagina is gebouwd op 09/23/2026 11:15:26 met de export van 09/23/2026 10:59:16